Eerdere activiteit

« Ga terug...

Najaarsbijeenkomst 12 november 2015 Thema: De maatmens-benadeelde.
Inleiders: Mr. Drs. Thijs Beumers (Universiteit Leiden) en prof. Mr. Willem van Boom (Universiteit Leiden)

Het aansprakelijkheidsrecht kent veel maatmensen. Het is voornamelijk de aangesproken partij die ‘de maat wordt genomen’ om de vraag te beantwoorden of haar gedrag in overeenstemming is met het gedrag dat de maatmens zou hebben vertoond. Zou de maatmens in vergelijkbare omstandigheden ook zo hebben gehandeld? Hoe zou bijvoorbeeld een redelijk handelend en bekwame advocaat onder de gegeven omstandigheden hebben gehandeld? En de arts, de bestuurder, de verzekeraar of welke aangesprokene dan ook? De maatmens voorziet aldus het aansprakelijkheidsrecht van geobjectiveerde gedragsnormen waaraan de daadwerkelijke gedragingen van een aangesproken partij moeten worden getoetst.

Maar niet alleen de aangesproken partij wordt de maat genomen in het aansprakelijkheidsrecht. Ook voor de (potentiële) benadeelde bestaan maatmens-vergelijkingen. De preadviseurs concentreren zich op de benadeelde en zijn maatmens. Wie is deze maatmens-benadeelde? Om welke redenen wordt hij gehanteerd? Welke doelen dient hij en voor welke problemen dient hij een oplossing te bieden? Zij zoeken aan de hand van een aantal concrete voorbeelden naar antwoorden op deze vragen. Daarbij worden verschillende fasen van het aansprakelijkheidsproces betrokken, variërend van de vestigingsfase tot de schadevergoedingsfase. Vervolgens worden, aan de hand van deze voorbeelden, enkele meer algemene perspectieven ontwikkeld op de maatmens-benadeelde, zijn functies en doelstellingen. Daarmee geven de preadviseurs een nadere aanzet voor een taxonomie van de maatmens-benadeelde in het aansprakelijkheidsrecht.


Prof. Mr. Marc Loth (Universiteit Tilburg)

In het preadvies van Marc Loth staat de vraag naar de rechtvaardiging en begrenzing van aansprakelijkheid centraal. Meer in het bijzonder is de onderzoeksvraag in hoeverre aansprakelijkheid rechtvaardig is, of als gerechtvaardigd kan worden geconstrueerd. Het onderzoek van deze vraag voert ons van de doelstellingen van het aansprakelijkheidsrecht, via de beginselen van corrigerende en distributieve rechtvaardigheid, het aansprakelijkheidsrecht als systeem en praktijk voor de verdeling van kansen en risico’s, naar de “capability approach” van Amartya Sen en Martha Nussbaum.
Volgens die benadering vereist rechtvaardige aansprakelijkheid herstel van de benadeelde in diens autonomie (en dus in diens capaciteiten). Nussbaum verschaft een lijst van capaciteiten die kan worden beschouwd als een categorisering van beschermde belangen. Zij kan dienen als maatstaf voor herstel door de veroorzaker van onrechtmatige toegebrachte schade en, beneden een bepaalde drempelwaarde, als maatstaf voor ingrijpen door de overheid (en dus de rechter). Zo beschouwd representeert die lijst niet alleen een “maatmens benadeelde”, maar ook een minimaal beschermingsniveau voor de benadeelde. Uiteindelijk verschilt het beschermingsniveau in het privaatrecht niet wezenlijk van de grondrechtenbescherming in het publiekrecht.

De najaarsbijeenkomst zal plaatsvinden bij NautaDutilh te (1077 XV) Amsterdam aan de Strawinskylaan 1999, van 14.00 tot 17.00 uur.
Wanneer 12 november 2015